Ойын – мектепке дейінгі кезеңдегі іс-әрекеттің негізгі түрі. Балалардың ойын ісәрекетінің бір түрі сюжеттік-рөлдікойындар. Олармектепжасынадейінгі балаларғатәнойындардың негізгі қорынқұрайды. Психолог Д.Б. Эльконинсюжеттікойындарға мынадай анықтама берді:
«Рөлдік немесе мектепжасынадейінгібаланыңшығармашылық ойыныдамыған түрдебалаларөздерінеүлкендердіңрөліналатынжәнежалпытүрдеарнайыжасалғанойынжағдайындаүлкендердіңәрекетін жәнеолардың арасындағықарым-қатынастықайталауәрекеті» депкөрсетті.
Күннің екінші жатысында біздің балабақшамызда балалар сюжеттік рөлдікойындар ойнайды.Сюжетті – рөлдік ойында бала іштей еркіндіктің сезімін, өзіне бағынышты заттарды, амалдарды, қатынастардыбасынанөткізеді. Бала үлкендердің кезкелгенісінтабысты істей алады, кез-келгенситуацияғакіре де алады, қалаған оқиғасынбастанөткізеді. Бұлмүмкіндіктербаланыңпрактикалықәлемінкеңейтеді, дамуына жағымды эмоциналды рең береді. Сюжеттірөлді ойындардың құрылымы: сюжет, мазмұн, рөлдер, ойынамалдары. Ойынсюжеттері әртүрлі: тұрмыстықойындар, балабақша, жанұят.б.
Сюжетті-рөлдіойынныңдамытушылық маңызызор. Ойында бала өзінқоршағанәлемді таниды, сондай-ақойлау операциялары, сезімі, еркіжетіледі, құрбыларыменқарым-қатынасықалыптасып, өзін-өзі бағалауы мен өзіндіксанасы орнығады, адамгершілік қасиеттері дамиды. Сюжеттірөлді ойынның біржағымды жағы – оны балалардыңөздері жасайдыжәнебалаларды құрбы-құрдастарымендұрыс қарым-қатынасжасай білуге бейімдеп, ұжыммен, яғни көпшілікпен санасабілуге, ересектердің еңбегін бағалай білугедағдыландырады. Ойынның дербес әрекетіайқын өнерпаздық және шығармашылық сипатта болады. Себебі ойын барысындаөздеріне берілгенрөлді аса жауапкершілікпен қабылдап, өздерін біруақыт ересектерсанатына қосып, ойлауқабілеттері қалыптасады.
Халқымыздың «Баланы ойынөсіреді» дегенданалық сөзі тегін айтылмасакерек. Бала ойнап жүріпойланып, көңілі өсіп, ойысергиді. Ойынбаланың белсенділігінарттырып, тәртібіне де оңәсерін тигізеді, өзіне де бағабереалады. Сюжеттікрөлдіойын – балалардың адамгершілік жолындағыбіркөтерілер баспалдағысекілді. Өсіп дамып келе жатқанбалалардың бойындаалуантүрлі қасиеттербайқалады. Осы қасиеттерді балабойынан дер кезінде байқап, оғаноңбаға беру, дамып кележатқанмінезіндұрыс жолға сала білу,–оләртәрбиешінің міндеті. Ерекшеайтып өтетіннәрсесюжеттірөлдікойын–оқытудың еңмүмкіндігізорнысаныболып табылады:
- сабақта жағымды психологиялық ахуалдыңқұрылуынаықпал етеді;
- ынталандырудыкүшейтеді жәнебалалар қызметінбелсенді етеді;
- қолда бар білімді,тәжірибені, әртүрліжағдайдағықарым-қатынасдағдыларынтиімді пайдалануға мүмкіндік береді.
Сондықтан, ҰОҚ сюжеттірөлдікойындардыпайдалану оқуүдерісінің тиімділігін көтереді, оқытудыңбарлық сатыларында зерттелетінпәнгебалалардың қызығушылығынсақтауға көмектеседі.
